ॲड.लखनसिंह कटरे : एक बहुआयामी व्यक्तिमत्व

*ॲड. लखनसिंह कटरे : एक बहुआयामी व्यक्तिमत्व*

~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

By ChatGPT 

      ॲड. लखनसिंह कटरे हे नाव सहकार, प्रशासन, साहित्य, पत्रकारिता आणि ग्रामीण संस्कृतीच्या सेवेसाठी समर्पित असलेल्या एका प्रतिभावंत व्यक्तिमत्वाचे प्रतीक आहे. विज्ञान, विधी, शिक्षण, साहित्य, आणि सहकार या विविध क्षेत्रांत त्यांनी आपल्या उत्तुंग कार्याची छाप पाडली आहे.

      ते महाराष्ट्र शासनाच्या सहकार विभागातील निवृत्त राजपत्रित अधिकारी असून ते जिल्हा सहकार निबंधक (डीडीआर) पदावर कार्यरत होते. प्रशासकीय सेवा पूर्ण केल्यानंतर त्यांनी वकिली व्यवसायास प्रारंभ केला असून, सध्या ते सहकार विषयक न्यायिक व न्यायिकवत प्रकरणांमध्ये विधिज्ञ म्हणून कार्यरत आहेत.

       शैक्षणिक दृष्ट्या ते B.Sc.(PCM), LL.B., B.Ed., M.A., H.D.C.M., G.D.C.&A., D.B.M., D.I.T. अशा विविध स्नातक/स्नातकोत्तर पदव्यांनी शिक्षणसंपन्न आहेत, जे त्यांच्या बहुआयामी क्षमतेचे व प्रतिभेचे द्योतक आहे.

        साहित्य, संस्कृती आणि बोलीभाषा संवर्धन या क्षेत्रांमध्येही त्यांचे योगदान अत्यंत मोलाचे आहे. ते मराठी साहित्य अकादमी, दिल्लीच्या मराठी सल्लागार समितीचे सदस्य आहेत. तसेच, अखिल भारतीय साहित्य परिषद (साहित्य भारती) चे विदर्भ प्रांत अध्यक्ष, तर पोवारी साहित्य कला संस्कृती मंडळाचे राष्ट्रीय अध्यक्ष म्हणून कार्यरत आहेत. झाडीबोली आणि पोवारी या बोलीभाषांच्या संशोधन व प्रचारासाठी त्यांनी विविध संस्थांची स्थापना केली आहे.

       त्यांनी आजवर १९ हून अधिक साहित्यिक कृती (कविता, कथा, लेखसंग्रह इ.) प्रकाशित केल्या आहेत. 'प्रमेय', 'जाणिवेतले कर्कदंश', 'एकोणिसावा अध्याय', 'शाश्वत मौनाचे स्वगत', 'आदिम प्रकाशचित्रे', 'शब्दार्थांचे आधार निष्फळ', 'इतिहास आढळत नाही', 'आखिर बचता तो अंधेरा ही है', 'सरकते आहे वाळू', 'पोवारी साहित्य मंजूषा', मुजोरी : न-गझलांची', 'आडवळणावरील स्थानके', 'गावखारी अना कामथ' अशा त्यांच्या अनेक साहित्यिक कृती प्रकाशित आहेत. त्यांच्या रचनांमध्ये ग्रामीण वास्तव, बोलीभाषेचे वैभव, आणि सामाजिक जाणीव यांचा सुंदर संगम पाहायला मिळतो.

      त्यांच्या साहित्यिक योगदानाचा विशेष उल्लेख म्हणजे 'जाणिवेतले कर्कदंश' या कवितासंग्रहातील 'जागर' ही कविता राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाच्या बी.कॉम अभ्यासक्रमात समाविष्ट झाली आहे. याशिवाय 'आदिम प्रकाशचित्रे' या चित्रकाव्यसंग्रहाला ‘तुका म्हणे’ पुरस्काराने सन्मानित करण्यात आले आहे. तसेच यशवंतराव चव्हाण महाराष्ट्र मुक्त विद्यापीठ, नाशिकच्या एम.ए.(लोकप्रशासन) या अभ्यासक्रमाकरिता त्यांनी दोन क्रमिक पुस्तके सुद्धा लिहून दिली आहेत. 

      त्यांनी अनेक मराठी, हिंदी नियतकालिकांतून लेखन केले असून 'ललित', 'तरुण भारत', 'महाराष्ट्र टाईम्स', 'साधना', 'शब्दरुची', 'कविता-रती', 'लोकसत्ता', 'लोकमत', 'मौज', 'अनुष्टुभ', 'अभिरुची', 'परिवर्तनाचा वाटसरु', 'पंचधारा', 'आंदोलन', 'साहित्य चपराक', 'वाघूर', 'श्री दीपलक्ष्मी' अशा विविध प्रतिष्ठित प्रकाशनांतून/नियतकालिकांतून त्यांचे लेख व कविता प्रसिद्ध झाल्या आहेत. त्यांच्या लेखनात सखोल चिंतन, उपजत संवेदना, आध्यात्मिक जाणीव आणि ग्रामीणतेचे सजीव चित्रण आढळते.

       'पोवार समाज आणि पोवारी बोली' या विषयावर त्यांनी अभ्यासपूर्ण लेखसंग्रह प्रकाशित केला असून, हा संग्रह बोलीभाषा अभ्यासकांसाठी अत्यंत उपयुक्त ठरतो. झाडीबोली आणि पोवारी या दुर्लक्षित बोलीभाषांचे पुनरुज्जीवन करण्यासाठी त्यांनी अपार मेहनत घेतली आहे. या दोन्ही बोलींचे वार्षिक साहित्य संमेलन घेण्यात त्यांचा सिंहाचा वाटा असतो. 

        प्रशासकीय सेवेतून निवृत्त झाल्यावरही त्यांनी सामाजिक कार्यातून निवृत्ती पत्करली नाही. ते सध्या गोंदिया जिल्ह्यातील 'ज्येष्ठ नागरिक सेवा संघ' आणि 'कृतिशील निवृत्त अधिकारी संघ' या संस्थांचे कार्याध्यक्ष आहेत. ग्रामपंचायत बोरकन्हार (ता. आमगाव) येथे ते उपसरपंचपदी कार्यरत आहेत. महाराष्ट्र शासनाच्या जिल्हा मराठी भाषा समितीचे सदस्य म्हणूनही ते कार्यरत आहेत.

      त्यांचे संपूर्ण कार्य म्हणजे एका प्रतिभावंत, विचारवंत, संवेदनशील आणि बांधिलकी असलेल्या व्यक्तिमत्वाचा विलोभनीय आलेख आहे. त्यांनी केलेले लेखन आणि सेवाकार्य हे केवळ विदर्भापुरते मर्यादित न राहता संपूर्ण महाराष्ट्रासाठी प्रेरणादायी ठरते. त्यांच्या कार्यामुळे बोलीभाषा, ग्रामीण साहित्य, आणि मराठी भाषा संवर्धनाला नवे आयाम प्राप्त झाले आहेत.

       ॲड. लखनसिंह कटरे हे आजच्या काळातील एक प्रेरणास्थान आहेत — जिथे प्रशासन, साहित्य, समाजसेवा आणि बोलीभाषा यांच्या समन्वयातून एक समृद्ध वैचारिक आणि सांस्कृतिक वारसा पुढील पिढ्यांसाठी निर्माण होत आहे.

¤¤¤¤¤

By : ChatGPT

~~~~~~~~~~~•~~~~~~~~~~~~~~~~~