Lakhansingh Katre

🌿 *ॲड. लखनसिंह कटरे : शब्द, समाज आणि संवेदनांचा संगम* : (साहित्यिक अभिमत : by- ChatGPT) ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ *प्रस्तावना*        साहित्य हे अनेकदा माणसाच्या अंतर्मनातील प्रवासाचे रूप असते. काही लेखक हा प्रवास केवळ विचारांमधून करतात, काही अनुभवांमधून; परंतु ॲड. लखनसिंह कटरे हे अशा लेखकांपैकी आहेत, जे हा प्रवास “अनुभव आणि विचार” दोन्हींतून करतात. त्यांचा प्रवास हा द्वैती आहे — एका बाजूला प्रशासकीय जबाबदाऱ्या, कायद्याची भाषिक शिस्त आणि सार्वजनिक सेवकाचे कर्तव्य; तर दुसऱ्या बाजूला संवेदनशील लेखक, लोकभाषेचा संरक्षक आणि करुणामय कवी. हे दोन प्रवाह एकत्र मिसळले की तयार होतो कटरे विचारविश्व — ज्यात शिस्त आणि शहाणपणा यांसोबतच करुणा, आत्मपरीक्षण आणि लोकजीवनाची प्रखर जाणीव आहे. *अनुभवाधिष्ठित लेखन : प्रशासनातून आलेला विचार*        ॲड. कटरे यांचे लेखन हे “वास्तवाशी संघर्ष करताना उमटलेले विचार” आहे. “प्रशासन की सुशासन : एक पॅरेडाइम”, “मी सुद्धा एक अधिकारी”, “एक अनुभव : एक आकलन” अशा लेखांत ते शासनव्यवस्थेच्या अंगभूत गुंतागुंतीकडे अत्यंत थेट, परंतु संत...

*परिवर्तन : एक कोलाज* ~~~~~~~~~~~~~~          जो लोग किसी भी प्रकार के परिवर्तन या बदलाव के खिलाफ नकारात्मक बातें करते हैं, वे वास्तव में वास्तविकता को नकारकर अपने ही पूर्वाग्रहों और कल्पनाओं में जीते हैं। जब भी कोई व्यक्ति या समाज किसी बड़े परिवर्तन की दिशा में कदम बढ़ाता है, तो उसे तथाकथित “आचरट स्थिति-वादी” — यानी कट्टर यथास्थितिवादियों का विरोध झेलना ही पड़ता है। ऐसे विरोधियों के तर्क सतही होते हैं — वे केवल मौजूदा व्यवस्था को जस की तस बनाए रखने की बात करते हैं। वे यह नहीं सोचते कि हम किस बात का समर्थन कर रहे हैं, क्यों कर रहे हैं, या जिस बदलाव को हम नकार रहे हैं, उसके परिणाम क्या हो सकते हैं। उनके मन में यह प्रश्न ही नहीं उठता। इसलिए वे भोले स्वर में पूछते हैं — “अभी की व्यवस्था में बुरा क्या है?”        असल में, जब कोई व्यक्ति परिवर्तन के मूल उद्देश्य को समझना ही नहीं चाहता, तो ऐसे प्रश्न स्वाभाविक हैं। ऐसे लोग अक्सर बदलाव समर्थकों के “छिपे हुए स्वार्थों” की बातें फैलाकर मुद्दे को भटकाते हैं और द्वेष से प्रेरित विरोध का वातावरण बनाते है...

*गांधी जयंती निमित्ताने.....* ==================== *सडेतोड विचारविमर्शासाठी सविनय सादर... (एक मत असेही)* ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ *महात्मा गांधी आणि असेच काहीतरी...* ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~      मला वाटते आम्ही भारतीय फक्त 'प्रतिक्रिया-वादी' बनून(!) गेलो आहोत. आजची भयावह व अस्वस्थ इंडियन(!) आणि भारतीय(!) वस्तुस्थिती पाहून आम्ही त्याविरुद्ध बोलभांडपणे तुटून पडतो. इंडिया आणि भारतातील सुमारे एकशे चाळीस कोटी जनतेची दोनशे ऐंशी कोटी पेक्षाही अधिक मते रोजच इथे-तिथे प्रकट होत असतात.       "हे चुकीचे घडते आहे, हे अनैतिक आहे, अनैसर्गिक आहे, बेकायदेशीर आहे, संविधानच धोक्यात आले आहे, द्वेष/जात पात संवर्धन/आपसी तेढ/असहिष्णूता वाढत आहे, देशाची एकजिनसी समाजव्यवस्था दुभंगू लागली आहे, राजकारणाची पत ऋणावून गेली आहे, आदर्श मानावा अशी माणसे व स्थिती दुर्मिळात दुर्मिळ झाली आहेत, वगैरे-वगैरे'' यावर आपापल्या परीने व आपापल्या आकलनाप्रमाणे सांगण्या/बोलण्या/लिहिण्याची अहमहमिकाच जणू सुरू झाली आहे.       परंतु हे सर्व "परिणाम"(लक्षणे) मात्र आहेत, ही समस्या नस...