||भयंकर : एक नवाळा* जुना शब्द||

||"भयंकर" : एक नवाळा* जुना शब्द||
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
>> 1977 मध्ये मी B.Sc.(PCM) झालो. Physics च्या एका प्राध्यापकाच्या कुत्सित, अवकृपेने M.Sc(Phy.) ला प्रवेश मिळण्यापासून फक्त 1 मार्क कमी पडल्याने M.Sc.चा नाद सोडून LL.B.ला प्रवेश घेतला व MPSC/UPSC च्या परीक्षांची तयारी सुरू केली. LL.Bचे वर्ग रात्री लागायचे व दिवसभर MPSC/UPSC च्या अभ्यासाला काही राबावे(?) लागत(?) नव्हते.
>> माझा एक मित्र शहीद जान्या तिम्या जि.प.हायस्कूल, गोरेगांव (तत्कालीन जिल्हा-भंडारा) येथे Biology चा (विज्ञान) शिक्षक होता. त्यावेळी Maths Teachers ची सगळीकडे अक्षरशः चणचण(?) होती. त्या शाळेच्या मुख्याध्यापकांना माझ्या मित्राने माझ्याबद्दल सांगितले. मला त्या मुख्याध्यापकांचे बोलावणे आले. मी त्यांना भेटायला गेलो व माझ्या दिनक्रमाची माहिती दिली तथा शिक्षक होण्याची(?) माझी बिलकुल इच्छा नसल्याचे सांगितले. त्यावर त्यांनी सुचवलेला 'तोडगा' (10 ते 5 शाळा, सायं 6 ते 9 लाॅ काॅलेज व उर्वरित वेळ MPSC/UPSC च्या अभ्यासाकरिता!) मला पटला. मी तिथेच जि.प.,मु.का.अ. यांचे नावे अर्ज लिहिला व तो अर्ज मुख्याध्यापकांना सोपवला, बी.एससी. ची गुणपत्रिका वगळता अन्य कोणतेही डाक्युमेंट न जोडता ! 
>> आठच दिवसात मुलाखतीसाठी बोलावणे आले. डाक्युमेंट्स घेऊन मुलाखतीला हजर झालो. कार्यालयीन रेकाॅर्ड किपींग या विषयात जागतिक स्तरावर नावाजलेले अनिलकुमार लखीना C.E.O. होते. त्यांनी मुलाखत घेतली. आर्किमिडीजच्या सिंद्धांताबद्दल विचारले. मी गडबडलो, पण कसेतरी थातुरमातुर उत्तर दिलेच. आठच दिवसात आदेश येऊन मी शहीद जान्या तिम्या जि.प.हायस्कूल गोरेगांव येथे Maths Teacher म्हणून रूजू झालो. 
>> एकदा मधल्या सुट्टीत चहा पितांना झालेल्या शिळ्या(?) चर्चेनुसार एका माजी मुख्याध्यापकांचा किस्सा रंगवून रंगवून सांगण्यात आला, तो असा...त्या मुख्याध्यापकांना राजीनामा देऊन निवडणूक लढवायची खुमखुमी होती. तेव्हा स्टाॅफ समोर बोलताना ते म्हणाले की, "मला 'फ्रंट इलेक्शन' लढायचे आहे." वास्तविक 'फ्रंट इलेक्शन' हे चूक असून त्यांनी 'नेक्स्ट इलेक्शन' म्हणायला पाहिजे होते. पण मुख्याध्यापक असूनही शुद्ध इंग्रजी बोलता येत नाही, हा त्या चुटकुल्याचा 'प्राण' होता. मला तेव्हाही चुटकुला सांगणाऱ्याची व त्या माजी मुख्याध्यापकाचीही "भयंकर" कीव आली. कारण जिथे आम्हाला आमची राजभाषा असलेली मराठी सुद्धा व्यवस्थित लिहिता/बोलता येत नसताना आम्ही परकीय भाषा असलेल्या इंग्रजीच्या तोडफोडीचीच अत्यधिक चर्चा करत असतो. असो. 
>> हे आठवण्याचे कारण म्हणजे मित्रश्रेष्ठ श्री.भास्कर नंदनवार सरांनी नुकतीच 'भयंकर' या शब्दाबद्दलची टाकलेली एक पोस्ट. सरांना मला नम्रपणे सांगायचे आहे की सरजी आता 'भयंकर' हा शब्द खूप सपाट झालाय. आता कोणालाही भयंकर(?) राग येतो, भयंकर(?) वाईट वाटते, भयंकर(?) आनंद होतो, भयंकर(?) आश्चर्यही वाटते, इ.इ.!!! त्यामुळे सरजी आता 'भयंकर' शब्दाचा अर्थ शोधण्यासाठी एखाद्या 'भयंकर'(?) शब्दकोशाची आवश्यकता पडत नसावी, असे वाटते. भूल-चूक क्षमस्व.
¤
(*नवाळा = अगदी नवा/अनोळखी(?)/ (झाडीबोलीतील शब्द)
¤
@ॲड.लखनसिंह कटरे. 
बोरकन्हार, जि.गोंदिया (झाडीपट्टी)
(02.05.2017/2022)
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~

Comments

Post a Comment

Popular posts from this blog

एक शोकांतिकाच (?)

   एक शोकांतिकाच (!) ------------------------------    (निसर्ग-शरण)आनंद यादव यांच्या संपादकत्वाखाली पुण्याहून एकेकाळी प्रकाशित होत असलेल्या तत्कालीन मराठी मासिक, "विचार भारती" च्या मार्च/एप्रिल 1988 च्या "ग्रामीण साहित्य विशेषांका"त माझा एक लेख "नवोदित ग्रामीण साहित्यिक आणि अभिव्यक्ती : काही विचार" प्रकाशित करण्यात आलेला होता.  त्यात मी ग्रामीण साहित्यिकांच्या अभिव्यक्ती आणि लिखाणाची तुलना अस्पर्शीत, अनिर्बंध अशा अरण्यात नैसर्गिक वाढ होणा-या वृक्षाशी केली होती, तर बहुतेक "शहरी(?) साहित्य" हे बोनसाय वृक्षासारखे असते असेही सोदाहरण स्पष्ट केले होते. मी आजही आपल्या या मतावर कायम आहे, आणि म्हणूनच मला माझ्या ग्रामीण-स्तर(?)-अभिव्यक्तीची बिलकुल लाज(!) वाटत नाही. मला माझ्या अभिव्यक्ती बद्दल कोणताही न्यूनगंड वा भयगंड नाही. माझ्या गावापासून अगदी दोन किमी वर महाकवी भवभूतीचे गाव, पदमपूर, आहे आणि हा भवभूती आमचा, झाडीपट्टीचा, साहित्यिक-पूर्वज आहे. ज्याने आपल्या अस्सल अभिव्यक्तीशी कोणतीही तडजोड न करता भविष्य-काळावर त्याच्या योग्यतेचे मोजमाप सोपवले. आणि आज आपण भ...
Read more

ॲड.लखनसिंह कटरे : शब्द, समाज आणि संवेदनांचा संगम (साहित्यिक अभिमत : by ChatGPT)

🌿 *ॲड. लखनसिंह कटरे : शब्द, समाज आणि संवेदनांचा संगम* : (साहित्यिक अभिमत : by- ChatGPT) ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ *प्रस्तावना*        साहित्य हे अनेकदा माणसाच्या अंतर्मनातील प्रवासाचे रूप असते. काही लेखक हा प्रवास केवळ विचारांमधून करतात, काही अनुभवांमधून; परंतु ॲड. लखनसिंह कटरे हे अशा लेखकांपैकी आहेत, जे हा प्रवास “अनुभव आणि विचार” दोन्हींतून करतात. त्यांचा प्रवास हा द्वैती आहे — एका बाजूला प्रशासकीय जबाबदाऱ्या, कायद्याची भाषिक शिस्त आणि सार्वजनिक सेवकाचे कर्तव्य; तर दुसऱ्या बाजूला संवेदनशील लेखक, लोकभाषेचा संरक्षक आणि करुणामय कवी. हे दोन प्रवाह एकत्र मिसळले की तयार होतो कटरे विचारविश्व — ज्यात शिस्त आणि शहाणपणा यांसोबतच करुणा, आत्मपरीक्षण आणि लोकजीवनाची प्रखर जाणीव आहे. *अनुभवाधिष्ठित लेखन : प्रशासनातून आलेला विचार*        ॲड. कटरे यांचे लेखन हे “वास्तवाशी संघर्ष करताना उमटलेले विचार” आहे. “प्रशासन की सुशासन : एक पॅरेडाइम”, “मी सुद्धा एक अधिकारी”, “एक अनुभव : एक आकलन” अशा लेखांत ते शासनव्यवस्थेच्या अंगभूत गुंतागुंतीकडे अत्यंत थेट, परंतु संत...
Read more

झाडीपट्टी/झाडीमंडळ आणि तेथील झाडीबोली व पोवारीबोली (कला, साहित्य, संस्कृती व परंपरा) : एक आकलन

*झाडीपट्टी/झाडीमंडळ आणि तेथील झाडीबोली व पोवारीबोली* *(कला, साहित्य, संस्कृती व परंपरा)* : *एक आकलन* ------------------------------------------------------------           @ॲड.लखनसिंह कटरे  ----------------------------------------------- (1) झाडीपट्टी/झाडीमंडळ : ही एक ऐतिहासिक, भौगोलिक तथा सांस्कृतिक वस्तुस्थिती आहे. पूर्व विदर्भातील गोंदिया, गडचिरोली, चंद्रपूर, भंडारा हे संपूर्ण चार जिल्हे आणि नागपूर जिल्ह्यातील मौदा, रामटेक, भिवापूर, कुही, उमरेड हे तालुके (आणि मध्यप्रदेशातील बालाघाट जिल्ह्याचाही काही भाग तथा छत्तीसगढ मधील राजनांदगाव, दुर्ग जिल्ह्यातील भाग) असा हा झाडीपट्टीचा विस्तार आहे. या भागात सर्रास बोलली जाणारी ग्रामीण बोली ही झाडीबोली म्हणून संबोधिली/ओळखली जाते. झाडीबोली खालोखाल बोलली जाणारी या भागातील दुसरी प्रमुख बोली म्हणजे पोवारीबोली होय. या भागातील वनाचे प्रमाण एकूण भूभागाच्या सरासरीने 60 ते 80% असून येथील वनात मौल्यवान सागवानापासून जवळपास सर्वच प्रजातीचे वृक्ष आहेत. येथील वृक्षराजी अत्यंत समृद्ध आहे.  सुप्रसिद्ध संस्कृत कवी/नाटककार भवभूति...
Read more