Posts

झाडीपट्टी/झाडीमंडळ आणि तेथील झाडीबोली व पोवारीबोली (कला, साहित्य, संस्कृती व परंपरा) : एक आकलन

*झाडीपट्टी/झाडीमंडळ आणि तेथील झाडीबोली व पोवारीबोली* *(कला, साहित्य, संस्कृती व परंपरा)* : *एक आकलन* ------------------------------------------------------------           @ॲड.लखनसिंह कटरे  ----------------------------------------------- (1) झाडीपट्टी/झाडीमंडळ : ही एक ऐतिहासिक, भौगोलिक तथा सांस्कृतिक वस्तुस्थिती आहे. पूर्व विदर्भातील गोंदिया, गडचिरोली, चंद्रपूर, भंडारा हे संपूर्ण चार जिल्हे आणि नागपूर जिल्ह्यातील मौदा, रामटेक, भिवापूर, कुही, उमरेड हे तालुके (आणि मध्यप्रदेशातील बालाघाट जिल्ह्याचाही काही भाग तथा छत्तीसगढ मधील राजनांदगाव, दुर्ग जिल्ह्यातील भाग) असा हा झाडीपट्टीचा विस्तार आहे. या भागात सर्रास बोलली जाणारी ग्रामीण बोली ही झाडीबोली म्हणून संबोधिली/ओळखली जाते. झाडीबोली खालोखाल बोलली जाणारी या भागातील दुसरी प्रमुख बोली म्हणजे पोवारीबोली होय. या भागातील वनाचे प्रमाण एकूण भूभागाच्या सरासरीने 60 ते 80% असून येथील वनात मौल्यवान सागवानापासून जवळपास सर्वच प्रजातीचे वृक्ष आहेत. येथील वृक्षराजी अत्यंत समृद्ध आहे.  सुप्रसिद्ध संस्कृत कवी/नाटककार भवभूति...

Letter to CM Shri Devendra Fadanvis

05.01.2025 Borkanhar-441902, Tq.Amgaon, Distt.Gondia, (Vidarbha-Maharashtra) =============================== Dear Sir,   Congratulations for inauguration of 7/seven Raily Over Bridges today .       In this (same) context I, we the people of India, wants to know that when you start to construct and inaugurate the, long awaited Railway Over Bridges on BAMHANI and KIDANGIPAR Railway crossing on N.H.No.543, between Deori to Amgaon-Gondia patch. Please let me know the actual position regarding this.  @Adv.Lakhansingh Katre  Mob. 7066968350 .

Enhancing Literary Quality : Some Points to Ponder

*Enhancing Literary Quality : Some Points to Ponder* ---------------------------------------------------------- By Adv. Lakhan Singh Katre ---------------------------------------------           To protect our local language/dialect is not just a matter of pride; it requires continuous efforts to create something substantial and powerful in that language. As Shri Vijay Darda says in his editorial (Lokmat Deepotsav 2023), "We need to put in efforts, hard work, and dedication to achieve this."          To discover something new and innovative beyond our existing knowledge, we need to transcend our current awareness. As Victor Hugo says, "No power on earth can stop an idea whose time has come." Unless we expand our awareness, we won't be able to recognize when the time has come.        In reality, without expanding our awareness, we can't achieve intellectual openness, and that leads to intellectual stagnation. To unders...

साहित्यिक गुणवत्ता वर्धन : विचारार्थ काही बिंदू

*साहित्यिक गुणवत्ता वर्धन : विचारार्थ काही बिंदू* ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~               @ॲड.लखनसिंह कटरे,         ----------------------------------------------- *(1)* (बोली)भाषेचे रक्षण केवळ ती आपली मातृभाषा आहे म्हणून होत नसते. नुसता अभिमान असून भागत नाही. आपल्या (बोली)भाषेत तितके सकस, सशक्त असे काही सतत निर्माण होत रहावे लागते. त्यासाठी आम्हाला/सर्वांना प्रयत्न करावे लागतात. श्रम आणि साधने कारणी लावावी लागतात. (श्री विजय दर्डा : संपादकीय : लोकमत दीपोत्सव 2023) *(2)* आपल्या जाणिवेचा परीघ ओलांडून पुढे गेल्याशिवाय आपल्याला क्षितिजापलीकडले नाविन्यपूर्ण असे सकस, सशक्त व टिकाऊ/दर्जेदार असे काही गवसणे कठीण असते. आणि त्याशिवाय आपले विचार उत्क्रांत होण्याची प्रक्रिया सुद्धा थंडावते. यासंदर्भात व्हिक्टर ह्यूगो यांचे एक सुप्रसिद्ध विधान विचारणीय ठरावे. ह्यूगो म्हणतात, 'जिची वेळ आली आहे अशा कल्पनेला पृथ्वीवरील कोणतीही शक्ती थांबवू शकत नाही." अर्थातच आपल्या जाणिवेचा परीघ फैलावल्याशिवाय "ही वेळ आलीय" हे कळणे कठीणच ठरते/ठरेल.   ...

करे आत्मस्तुती(?), तो एक मूर्ख >> लखनसिंह कटरे

*करे आत्मस्तुती(?), तो एक मूर्ख >> लखनसिंह कटरे*  ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ @ॲड.लखनसिंह कटरे  (निवृत्त डीडीआर/जिल्हा सहकार निबंधक) B.Sc.(PCM), M.A., LL.B., B.Ed., H.D.C.M., G.D.C.&A., D.B.M., D.I.T. ----------------------------------------------- *प्रकाशित साहित्य*  ------------------------------ 1)प्रमेय (कवितासंग्रह/1996) 2)जाणिवेतले कर्कदंश (कवितासंग्रह/2000) (या संग्रहातील एक कविता 'जागर' ही राष्ट्रसंत तुकडोजी महाराज नागपूर विद्यापीठाच्या बी.काॅम.च्या प्रथम वर्षाच्या मराठीच्या अभ्यासक्रमात समाविष्ट) 3)एकोणिसावा अध्याय (कथासंग्रह/2001) (झाडीबोलीचे प्रणेते व सुप्रसिद्ध साहित्यिक, विचारवंत डाॅ.हरिश्चंद्र बोरकर यांची विवेचक प्रस्तावना) 4)शाश्वत मौनाचे स्वगत (अभंगसंग्रह/2002) 5)आदिम प्रकाशचित्रे (चित्र-काव्यसंग्रह/2004) (सुप्रसिद्ध साहित्यिक, विचारवंत व पत्रकार श्री.सुरेश द्वादशीवार यांची विवेचक प्रस्तावना, 'लोकमत'च्या तत्कालीन साहित्य पुरवणीतून विशेष दखल, 'भाषा आणि जीवन' मधून समीक्षण प्रकाशित तथा या संग्रहाला जानेवारी 2006 मध्ये बुलडाणा येथील प्रति...

Presidential Address delivered by Adv.Lakhan Singh Katre at 2nd All India Powari dialect Literary Conference held at Nagpur on 19th December 2021.

*Presidential Address delivered by Adv.Lakhan Singh Katre, at the 2nd All India Powari/Pawari Language Literature, Art & Cultural Conference at Nagpur on 19th December 2021.* ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ *Powar Community, Powari Language-Literature, and Powari Culture: An Assessment* ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~ By @Adv. Lakhan Singh Katre,           Borkanhar-441902, (M.S.) ------------------------------------------------------------       We are Powars, and according to our mythological story, our community originated from the Abu mountain, from the fire pit, and hence we are also called Agnivanshi Kshatriyas. However, due to various reasons, our community spread across undivided India, and thus our culture reflects unity, harmony, and similarity, as well as diversity, multiculturalism, and multiplicity.        Therefore, "we should respect our internal culture, along with preserving our culture." We should understan...

जागतिकीकरणानंतरचे पोवार समाजाचे व त्यांच्या पोवारी बोलीचे वास्तव : एक आकलन (New, with Translation in English)

*जागतिकीकरणानंतरचे पोवार समाजाचे व त्यांच्या पोवारी बोलीचे वास्तव : एक आकलन* (New, with Translation in English) ~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~                मुख्यतः मध्यप्रदेश, महाराष्ट्र(विदर्भ), राजस्थान(अंशतः) या भागात वसलेल्या अल्पसंख्य पोवार/पंवार समाजाबद्दल इतर समाज बांधवात भरपूर गैर व भ्रामक समज/अपसमज आहेत. या पोवार समाजाची आपली एक वेगळीच बोलीभाषा असून तिला पोवारी/पंवारी/पवारी(?) बोली या नावाने ओळखले जाते. ही बोली अजूनही मुख्यतः ध्वनीनिष्ठ/ध्वनीबद्ध/मौखिकच असून आता हळूहळू तिला लिपीनिष्ठ/लिपीबद्ध/लिखित करण्याचे जोरशोराचे प्रयत्न सुरू झाले आहेत. दि.04 ऑक्टोबर 2018 ला सर्वप्रथम यासंदर्भात डाॅ.ज्ञानेश्वर टेंभरे, मी, देवेन्द्र चौधरी या त्रयींच्या आग्रही व विनम्र पुढाकाराने तथा पोवार समाजातील अन्य मान्यवरांच्या सुखद आशीर्वादाने ही बोली साहित्य क्षेत्रात यावी, या बोलीत विविध प्रकारचे साहित्य निर्माण व्हावे, यासाठी सफल प्रयत्नाची सुरुवात करण्यात आली. या प्रारंभिक बीज-प्रयत्नाचा आता विविध पारंब्यांसह एक विशाल वटवृक्ष होऊ लागला आहे. या बोलीला साहित्य क्षेत्...